Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen tat ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek demektir ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu hemen kaydetmek gerekir, çünkü bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek hatayı önler zira kalabalık yerlerde ince kokular çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü değildir; sadece şiddeti gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol sayılır. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece notlar birbirini destekler. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken acele edip sonuç çıkarmak kolay görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ve temiz başlar elbette bu sıralama her üründe birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda saklıdır. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman yükselir ama tonlar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin geçişi genellikle net değildir, o nedenle kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Değişimleri yakalamak adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda nefes almak ısıyı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net kılar mutlaka aynı ışık ile sakin bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu da değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı kılar. 1 hafif notayı, beş ise damakta baskın duran güçlü notayı gösterir böylece odak bölünmez ve yorum doğruluğu artar. On beş dakikalık puro gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda yer alır ve sonradan okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç çekiş yapmak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar vermek gereksiz bir yük getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen puandır, çünkü dengeli aromalar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki puanlar yalnızca belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını hem de aroma gücünü doğrudan değiştirir bu yüzden kül hattının eşit ilerlemesini de izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden keskin tonlar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde çabuktur. İnce çaplı kısa puro benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz ısınma hızı ise tadı hemen etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha serin gelir ve notalar daha geç açılır hem de bu çabukluk tadın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse yorum kısmına yazılmalıdır. Serin duman tadı daha okunur kılar ama şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine yazmak gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece yoğun tat ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara süresi yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan gelir: damaktaki tat ile burun boşluğunun duyduğu koku oysa bu iki kanal birbirini tamamlar ama aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark başta küçük gelse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burundan yavaşça çıkarmak burun geçişi yöntemidir mesela ılık bir nefes kokuyu daha geniş gösterir. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını belirgin verir ayrıca nezle halindeyken denenen tadımlar sağlam olmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha hızlı geçirir hızlı bir nefes ise ince notaları örter. Yoğunluk dilde düşük fakat burunda yüksek olabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden sonra algı azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı önler. Acemi kişiler açısından ilk adımda koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak kısmı de detay göstermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf hissedilir ayrıca yemek arasında tadım yapıyorsanız bu önlem daha da değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra oda sıcaklığında su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir çünkü yorgun bir damak en belirgin notayı bile soluk gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları bastırır ayrıca buzlu sıvılar damağı uyuşturur hem de aroma hissini düşürür. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz görünür o nedenle hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası korur nitekim tatlı sıvıdan sonra baharatlı notalar olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında sade çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade olmasıdır. Damak tazelendikten sonra iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca girişilen tadım çoğunlukla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde yanış hızlı olduğundan aroma dalgalanması daha dar bir alanda yaşanır ayrıca ilk izlenim bu boylarda hızla silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ile son çekişler arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin payı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de sedir notasını hızla ortaya koyup sona erer zira değişim uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu nedenle sakin ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Boy küçüldükçe aroma katmanı daralır, fakat güç algısı korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını puro kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir deneme yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir vermez demek ki her deneme önceki denemenin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile zaman izlenimi değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden ardından gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer aromalar her seferinde yeniden öğrenilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Tarih, çubuk adı ile puan tabloya girilmelidir gerçekten ilk notlar sonradan açıldığında ilginç farklar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan fazla fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Defterde öz ifadeler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm güçlü sedir kokusu gibi bir not tatmin edici olur. Sonradan okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın damaktaki dokusunu tarif eder; aroma gücü de notaların şiddetidir zira bu iki özellik aynı yönde ilerleme göstermek zorunda değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve notasını belirgin taşıyabilir örneğin ağır bir içim zayıf bir aromayla gelebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir tonunu güçlü tutar kaldı ki ağır bir içim notasız da kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet verebilir aksi durum de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakıp yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Aynı gövdeli iki ürün içinde aroma ayrımı aramak ince bir iştir. Bu becerinin gelişmesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk algısını en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada çubuk çabuk yanar ve keskin tonlar öne geçer bu nedenle ortam şartlarını de kayda eklemek yararlıdır. Aşırı nemli havada de çekiş ağırlaşır ve lezzet silikleşir sıcaklık ise yaprağın ısınma hızını değiştiren ayrı bir etkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net okunur değerlendirme günü planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, parfüm de algıyı bozar hâlbuki asıl etken sıklıkla ortamdaki hava veya koku olur. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir ortamda duman birikirse sonraki çubuğun tadı yanlış okunabilir. Kapı açıklığı sağlamak genellikle yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse yanış yapısı şaşar.